Stres
Radzenie sobie ze stresem oraz zagadnienia powiązane z tematem

Selye postrzegał stres znacznie bardziej fizycznie i biologicznie niż my. Dla niego był on związany z zagrożeniem cielesnej inte­gralności, na które odpowiedź stanowi uniwersalna, fizyczna reak­cja. Dla Selyego reakcja stresu była mechanizmem obronnym, atrybutem w bezwzględnej walce o przetrwanie. Dlatego też nie dziwi fakt, że jego teoria stresu bardzo dobrze harmonizuje z roz­wijającymi się mniej więcej w tym samym czasie badaniami nad syndromem „Walcz lub uciekaj” amerykańskiego fizjologa Waltera Cannona, który dostrzegł, że zarówno zwierzęta, jak i ludzie w obli­czu niebezpieczeństwa mieli pierwotnie dwie możliwości: walczyć bądź uciekać. W obydwu przypadkach ciało musiało się odpowied­nio szybko do tego dostosować. Najprostszym rozwiązaniem była stereotypowa reakcja na stres. Dzisiaj bardzo dokładnie znamy jej poszczególne składniki (co zostanie przedstawione w następnym rozdziale); aby udokumentować obecność stresu, nie musimy mie­rzyć wielkości nadnerczy czy grasicy albo przeprowadzać podob­nych eksperymentów, których etyczność stoi niekiedy pod znakiem zapytania. Hansowi Selyemu zawdzięczamy nie tylko stworzenie jednego z cieszących się największym powodzeniem pojęć psycho­fizjologicznych, ale również dwóch, do dziś obowiązujących, defi­nicji stresu:

1. Stres jest reakcją na zagrożenie, a nie zagrożeniem samym w sobie. Szczerzący zęby pies nie jest stresem: stres to tylko sposób, w jaki na niego reagujemy: pocenie się, przyspieszony pult, suchość w ustach i tak dalej. Stres i reakcja na niego są poniekąd traktowane zamiennie. Jeżeli to tylko będzie możliwe, w dalszej części książki będę zatem dla ułatwienia używać słowa „stres”.

2. Stresowi wywołanemu przez jakikolwiek wyzwalacz towarzyszy zawsze wymierna fizyczna reakcja. W przeciwnym razie nie może być o nim mowy. Reakcja ta jest uniwersalna — występuje u wszystkich ludzi, niezależnie od istniejącego zagrożenia, może być jednak mocniejsza lub słabsza. To dotyczy nie tylko ogólnej iły reakcji na stres, ale również jej poszczególnych komponen­tów (jeden drży, inny zaś staje się blady).



WP Theme © 2005 - 2009 FrederikM.de